Philosophia Kurdî

    Mai 2, 2023

    ‘Yekitiya dijberan’ felsefeya Herakleitos e, yan a Zerdeşt e?

     Ji ber ku ev mijara „yekitiya dijberan„ rasterast zewaca Serwerê Med Aştiyago û Alyanîsê (Zeyna Alîsê) tîne bîra mirovan, divê…
    Januar 31, 2024

    Li Ser Pirtûka ‘Rexneya Aqilê Pratîk’ a Immanuel Kant

    “Rexneya aqilê pratîk” pirtûka I. Kant e ku tê de etîkê bi rengekî nû formule dike û dibe du beş:…
    April 11, 2023

    Felsefeya Ziman

    ‚Ziman pergaleka dengan an nîşaneyên din ên ku îmkanê dide me ku em danûstandinê bihevre bikin… Mînak: zimanê axaftina kurdî…
    April 10, 2023

    Di Ramanên Hegel de Xiristiyanî û Sêmendiya Pîroz

    Desta ewil, divê ez bibêjim ku çavkaniya sêmendiya (teslis) xiristiyanîyê (Bav, Kur û Ruhê Piroz) ramanên Numeniosê feylesofê yewnanî ye.…
    April 7, 2023

    Diyalektîka Budîzmê: Rahul Sankrityayan

    Di budîzmê de, ne cihê Xwedê û ne jî cihê pirtûkekê pîroz, ku bi awayê wehîyê (peyxan, revelation) hatiye hinartin…
    April 7, 2023

    Felsefe, Vajbawerî û Dilwasiyê Tazî Dike

    Dema ku meriv di nava rûpelên çanda mirovahiyê de lêkolîn bike, wê bibîne ku meriv ji bo watedayîna jiyana xwe…
    April 5, 2023

    Felsefa Mantiqê (Philosophy of Logic, Mantık Felsefesi)

    Armanca felsefa mantiqê ew e ku bi maneya mantiqê, prensîb û spartekên wê bizanibe û li ser hinek pirsgirêkên mantiqê…
    April 26, 2023

    Îbnî Sîna û Spînoza

    Di dîroka ramanê de pirsgirêka têkiliya felsefeyê û dîn, cihekî pirr girîng digre. Meriv dikare bibêje ku felsefe û dîn,…
    Juli 13, 2024

    Di Ezdayiyê de Wateya Raz û Gotinê

    Ezdayî riyake kevne ku tevna raz û gotinên xwe li ser qadeke pak û pîroz hûnandiye. Di vê riyê de,…
    April 9, 2023

    ‘Derheqê Dewleta Platonî da’

    Dema meriv li ser têgeha dewletê dikeve nava lêgerînê berhema herî ewil a ku tê hişê meriv, ‘Dewlet’ a fîlozofê…

    Hevpeyvîn

    Philosophia

    Nivîsên Rasthatî

    • Philosophia
      editorMai 22, 2023
      0 1.353

      Borges: “Dîroka Nemerdiyê ya Gerdûnî”

      Jorge Luis Borges nivîskarekî ji Buenos Airesa Arjantinê ye. Taybetiyek wî ya mirov xemgîn dike heye: Korbûnî. Mixabin ev mirovê tîrêjê ramanên xwe ji Amerîkaya latînî digihijîne hemû dinyayê, di 55 saliya xwe de bi temamî kor dibe. Ji vê dîrokê şûnde jiyan ji bo wî dibe merhaleyeke êşê ya nû. Lê ew dev ji nivîsîne bernade. Bi alîkariya diya…

      Berdewama wê bixwîne »
    • Philosophia
      editorApril 11, 2023
      0 12.801

      Felsefeya Ziman

      ‚Ziman pergaleka dengan an nîşaneyên din ên ku îmkanê dide me ku em danûstandinê bihevre bikin… Mînak: zimanê axaftina kurdî û zimanê nivîskî. Ziman berhemdar e. Zimanekî fermî (formel) ê lêkolînê tê wateya hevoksaziya ziman û naveroka wî.  Lêkolîneka bingehîn li ser semantîka ziman û naveroka wî lêkolîn dike. Lê lêkolîneka pragmatîk li ser ziman e û em çawa di…

      Berdewama wê bixwîne »
    • Philosophia
      editorJuni 23, 2023
      0 2.254

      Di Pêşketina Zimanan de Filozofi 

      Bi dîtina min; ji bo ku em bikanin têkiliya fîlozofiyê, ziman û di pêşketina ziman de rola fîlozofiyê zelal bikin, divê em berê ziman çi ye û bandora wî ya li ser kes û civakê zelal bikin.Ziman çi ye?Gava mirov pirsa ziman ku di jiyana mirovahiyê de babeta herî bingehîn e, derdixe pêş û dipirse, hima bigire her kurdê ku…

      Berdewama wê bixwîne »
    • Beş û Ecolên Felsefê
      editorApril 5, 2023
      0 1.275

      Ferasetnasî (Intuitionism, Sezgicilik)

      Henri Bergson (1859-1941) li hemberî theorya rationalist, theoriyekê ku xwe dispêre ferasetê ava kiriye. Li gor bîr û baweriya Bergson, aqilê mirovî rasterast zanînê (bilgi, knowledge) nadin meriv. Pêkara tekane a ku bikaribe vê yekê pêk bihîne, feraset e. Li gor ramana Bergson, em ancax bi tiştên ku rasterast bi rîya ferasetê dihên, dikarin bizanibin. Lewra li gor ramana Bergsonî…

      Berdewama wê bixwîne »
    • Philosophia
      editorApril 2, 2023
      0 1.320

      Felsefe, di Tariyê de Gera Çiruskekê ye

      Felsefe rêbaza dewlemendkirina zemîn û bêdera bingeha zanyariya mejiyê tekakesî û civakê ye. Civak û kesên xwedî mejiyekî dewlemend ku ‘pirs û gera bersivan’ ji xwe re kirî rûgeh (kible) di heman demî de xwedî karektere jî. Karektereke çik, hejwer ku pirosesa temambûna binyada xwe berev kutabûnê ve birî. Karekterekî gumanbar ku bêyî lêpirsînê, bi awayê xuyayî ji ti dîtbariyan…

      Berdewama wê bixwîne »
    • Philosophia
      adminAugust 31, 2024
      0 2.949

      Êzî-Ol: Êzîdayetî – Ilm, Dîrok, Çand û Felsefeya Ola Êzî

      Êzî-Ol: Êzîdayetî- Ilm, Dîrok, Çand û Felsefeya Ola Êzî Êzîdî- Kes, Mirova/ê Êzîdî Ezdanî, Yezdanî ol û tayfe yên ji kevneşopiya Ezdanî tên. Ango civakên Êzdanî, yan Yazdanî. Peyva Êzdî peyveke bêyî tîpa “î”yê ye. Ew jî li gorî devoka hatiye nivîsandin lê kêm e. Çawa tîpa “Y”yê di gelek zimanan de şûna tîpa “Ê”yê girtiye. Yan li me bar…

      Berdewama wê bixwîne »
    • Philosophia
      editorApril 29, 2023
      0 1.069

      Derbarê Têgiha ‘Fazîlet’ê de Çend Gotin

      Têgiha fazîletê (fr: vertu, tr: erdem), wekî têgiheke felsefeyî di zimanê kurdî de wekî erdemê jî dihê bikaranîn. Herçuqasî, carinan em ji bo ‘fazîletê’ têgiha ‘dilpakî’ê bikar bihînin jî, tê dîtin ku di zimanê me de têgeha ‘fazîlet’ û ‘erdem’ê bêtir berbelav in. Têgiha fazîlet yan jî em bibêjin erdemê, ji tarîxa destpêka felsefeyê ve heye û xweş, hatiye bikaranîn.…

      Berdewama wê bixwîne »
    • Philosophia
      editorApril 7, 2023
      0 1.850

      Diyalektîka Budîzmê: Rahul Sankrityayan

      Di budîzmê de, ne cihê Xwedê û ne jî cihê pirtûkekê pîroz, ku bi awayê wehîyê (peyxan, revelation) hatiye hinartin heye. Kêm zêde di wan dînên din de, meriv dibîne ku exlaq li ser hîmê başî yan xirabîya tevgerên mirovî bi cîh bûye. Meriv li gorî îradeya (will) Xwedê tevdigerin, tiştên ku Xwedê diferme baş in û tiştên qedexe dike…

      Berdewama wê bixwîne »

    Sociology

    Pirsên Philosophic

    Podcast

    Schaltfläche "Zurück zum Anfang"