Philosophia Kurdî

    April 11, 2023

    Felsefeya Ziman

    ‚Ziman pergaleka dengan an nîşaneyên din ên ku îmkanê dide me ku em danûstandinê bihevre bikin… Mînak: zimanê axaftina kurdî…
    April 4, 2023

    Empiricism (Hêçanmendî, Deneycilik, Empirismus)

    Nasandina Beş û Ecolên Felsefê: Empiricism (Hêçanmendî, Deneycilik, Empirismus) Li cîhana Rojavaê, ecolekê tesîrdar a felsefê ye û wekî dijberê rationalismê hatîye…
    April 15, 2025

    Bi Kurtî Felsefeya Dîrokê a Hegel

    Hegel, pêşî bi lêkolîna rêbazên nivîsandina dîrokî dest pê dike: Ew dibêje ku felsefeya dîrokê dikare ji du perspektîfên bingehîn…
    Mai 6, 2023

    Apeîrona Anaximander

    Apeîron, arkheya (madeya resen, madeya pêşîn) Anaksimandrosî (Anaximander) ye. Herçuqasî ji hêla peyvnasîyê (etîmolojîk) ve, were maneya ‘a ku bêsînor…
    April 27, 2023

    Derbarê Siberoja Felsefeyê de Çend Gotin

    Wekî gotina pêşî meriv dikare bibêje ku felsefe lêgerînek bêdawî, a mirovî ye û heta hetayê jî, dê ev lêgerîna…
    April 5, 2023

    Ferasetnasî (Intuitionism, Sezgicilik)

    Henri Bergson (1859-1941) li hemberî theorya rationalist, theoriyekê ku xwe dispêre ferasetê ava kiriye. Li gor bîr û baweriya Bergson,…
    Mai 22, 2023

    Borges: “Dîroka Nemerdiyê ya Gerdûnî”

    Jorge Luis Borges nivîskarekî ji Buenos Airesa Arjantinê ye. Taybetiyek wî ya mirov xemgîn dike heye: Korbûnî. Mixabin ev mirovê…
    April 3, 2023

    Thales û Teoriya wî: Ferzan Yezdanî

    Dîroka felsefeya rojavayê, adeten ji vegotina jiyan û dîtinên Thales, filozofê ku xelqê Miletusê bû, tê dest pêkirin. Jiber ku…
    April 5, 2023

    Felsefa Analytic (Analytic Philosophy, Analitik Felsefe)

     Tevgera ku piştî şerê cîhanî ê duyem, li Îngilîstan û Amerîkayê derketiye holê. Li gorî vê tevgera philosophic, arîşe û…
    Mai 4, 2025

    Wateya Mirinê li Gorî Îmam Xezalî

    Îmam Xezalî li rastiya mirinê bi awayekî herî rast ew e ku ayet û hedîs diyar dike. Wî destnîşan kir…

    Hevpeyvîn

    Philosophia

    Nivîsên Rasthatî

    • Philosophia
      editorMai 8, 2023
      0 1.419

      Chima Philosophie? Chima Didaktik?

      Xwendevanê giranbuha, gava kesêd wekî min, ku xwe wek xwenda û cîhannas dibîne,  hilbet li wê ramanê ne, ku netewa Kurd, ji gelek destkeftên pêshvechûna cîhana pêshkevtî bêpar yan jê pashve maye. Ez îznê nadime xwe û derheqa pashvemaîna têknologîyan nakim… Xwe nakim pêkenî. Evê yekê, her yekêd nexwendewar jî dizane. Lê, em bo chi ji berê da, pêdawîstên ramanvanîê…

      Berdewama wê bixwîne »
    • Philosophia
      editorApril 2, 2023
      0 1.128

      Pirsgirêka Azadîya Vînî

      Pirsgirêka Azadîya VînîPirsgirêka azadiya vînî (freedom of will) yan jî em bibêjin pirsgirêka vîna azad (free will), pirsgirêkeke felsefeyî a girîng e û nîqaşên derbarê vê mijarê de, di dewra Yewnana Antîk de dest pê kirine. Hiş û aqilê me, ji me re dibêje ku divê azadiya vînî hebe. Lêbelê dema meriv berê xwe dide kaîdeyên zanista klasîk û wan…

      Berdewama wê bixwîne »
    • Beş û Ecolên Felsefê
      editorApril 5, 2023
      0 1.231

      Ferasetnasî (Intuitionism, Sezgicilik)

      Henri Bergson (1859-1941) li hemberî theorya rationalist, theoriyekê ku xwe dispêre ferasetê ava kiriye. Li gor bîr û baweriya Bergson, aqilê mirovî rasterast zanînê (bilgi, knowledge) nadin meriv. Pêkara tekane a ku bikaribe vê yekê pêk bihîne, feraset e. Li gor ramana Bergson, em ancax bi tiştên ku rasterast bi rîya ferasetê dihên, dikarin bizanibin. Lewra li gor ramana Bergsonî…

      Berdewama wê bixwîne »
    • Philosophia
      editorApril 30, 2023
      0 1.028

      Hebûnparêzî û Postmodernîzm

      Tesîra tevgera Hebûnparêzîyê (Egzîstansîyalîzm), li ser nêrîna Postmodern yan jî Postmodernîzmê heye. Ê baş e, bi çi şeklî yan jî bi kîjan ramanên xwe, tesîrê li Postmodernîzmê kiriye? Di Hebûnparêzîyê de, du têgihên sereke hene, ku ew jî hebûn (heyîn, varlık) û çêbarî (mahîyet, wesf) ne. Hebûn, objekta heyî pênase dike. Mînak: Çêlek, heyînek e, hebûnek e û çêbarîya (mahîyet)…

      Berdewama wê bixwîne »
    • Philosophia
      editorApril 7, 2023
      0 1.795

      Diyalektîka Budîzmê: Rahul Sankrityayan

      Di budîzmê de, ne cihê Xwedê û ne jî cihê pirtûkekê pîroz, ku bi awayê wehîyê (peyxan, revelation) hatiye hinartin heye. Kêm zêde di wan dînên din de, meriv dibîne ku exlaq li ser hîmê başî yan xirabîya tevgerên mirovî bi cîh bûye. Meriv li gorî îradeya (will) Xwedê tevdigerin, tiştên ku Xwedê diferme baş in û tiştên qedexe dike…

      Berdewama wê bixwîne »
    • Philosophers
      editorApril 30, 2023
      0 6.828

      Arthur Schopenhauer: Şahê Bedbînan

      Schopenhauer di sala 1788an de, li Danzigê ku di dema me a niha de di nav sînorên Polonyayê de ye û jê re Gdansk jî dihê gotin, hatiye dinyayê. Malbata wî, malbateke zengîn û bazirgan bûye. Malbata wî wiha dixwest, ku ew jî bi kar û barên malbatê mijûl bibe û bibe bazirgan. Schopenhauer, ti carê vê yekê qebûl nekiriye,…

      Berdewama wê bixwîne »
    • Beş û Ecolên Felsefê
      editorApril 5, 2023
      0 2.113

      Felsefa Heyînê, Ontolojî (Ontology)

      Mijara felsefa heyînê (hebûnnasî), heyîn e. Hemû tiştên fizikî û ramanî, heyîn in. Di vê xalê da heyîn, dikare li derveyê hişê (bîra, şiûra) meriv hebe û jê azad be û dikare, di  hişê meriv da jî hebe û hebûna wê, girêdayî hişê mirovî be. Numûne: Xanî, kevir, ax, av, şêr, meriv û hwd. li derveyê hişê meriv in û…

      Berdewama wê bixwîne »
    • Philosophia
      editorApril 3, 2023
      0 1.318

      Meriv: Raif Yaman

      Gotina meriv ya jî mirov a kurmancî bi koka xwe ji merdim ya jî mordem a kirmancî tê. Ev gotin di farisîya berê da mertîya, di sanskrît da मार्त्य (mārtyá), di parthî û pehlevî da merdum, di farisî da مرد (merd) e. Gotinên merd, mêr, merî, merû, mirof ên kurdî jî bê guman bi koka xwe bi vê peyvê ra…

      Berdewama wê bixwîne »

    Sociology

    Pirsên Philosophic

    Podcast

    Schaltfläche "Zurück zum Anfang"