Philosophia Kurdî

    Mai 22, 2023

    Borges: “Dîroka Nemerdiyê ya Gerdûnî”

    Jorge Luis Borges nivîskarekî ji Buenos Airesa Arjantinê ye. Taybetiyek wî ya mirov xemgîn dike heye: Korbûnî. Mixabin ev mirovê…
    April 10, 2023

    Fênomêna Hebûna Marcus Aurelius

    Jîyanname Esilzadebûn:Mark Aurel, yan jî Markûs Aurêlîûs  Antonînûs Augûstûs, ji 161 heta 180 Kaizêrê Rom bû. Wek fîlosof jî, yek…
    Februar 29, 2024

    Fîlosofî û Mîtologî

    Fîlosofî û Mîtologî Pêshchîrok – Fîlosofî û Mîtos – Pêshsokratî   a. Navkirina Mîtosê Li (schwelle) nepxoka (nirxandina) felsefa yunanî da hebûneke…
    Mai 8, 2023

    Estetîka Nietzsche û Cihêtîya Hunera Apollonî û Dionysosî

    Bi awayekî giştî ramanên Nietzsche wek dema ciwanî û kemilî tê kategorîzekirin û di navbera herdu deman de jî cihêtiyên…
    April 7, 2023

    Diyalektîka Budîzmê: Rahul Sankrityayan

    Di budîzmê de, ne cihê Xwedê û ne jî cihê pirtûkekê pîroz, ku bi awayê wehîyê (peyxan, revelation) hatiye hinartin…
    Mai 17, 2023

    Çend nêrîn û nirxandin li ser Konferansa ‘Îslamîyet û Zanist’ê a Ernest Renan

    Ernest Renan di 29ê Adara sala 1883an da, li Sorbonnê bi navê ‘Îslamiyet û Zanist’ê (L’Islamisme et la science’), konferansekê…
    April 2, 2023

    Rexneyeke Sivik li Hunerên Kurdan ên Nekurdî, Nekurdistanî û Nekurdewarî

    Pêşek Hunera kurdan gava ne bi kurdî be çi tê serê wê? Helbet a ku hatiye serê romana Erebê Şemo ya…
    Februar 27, 2024

    Di Dijberîya Fîlozofên Îslamê û Mutekellîman de Helwesta Ehmedê Xanî

    Ehmedê Xanî bêtir ji hêla wêje û ramanên xwe yên siyasî ve bala ramyar û lêkolînerên Kurd kişandiye. Lê belê…
    April 3, 2023

    Thales û Teoriya wî: Ferzan Yezdanî

    Dîroka felsefeya rojavayê, adeten ji vegotina jiyan û dîtinên Thales, filozofê ku xelqê Miletusê bû, tê dest pêkirin. Jiber ku…
    April 10, 2023

    Felsefeya Jiyana Berê Adem

    Min çima ev serenav bikaranî, ez berê wê vekim. Anegorî ragihandinên baweriyên Samiyan, ku jê re baweriyên semawî jî dibêjin,…

    Hevpeyvîn

    Philosophia

    Nivîsên Rasthatî

    • Beş û Ecolên Felsefê
      editorApril 5, 2023
      0 1.447

      Felsefa Rexnegirî (Critical Philosophy, Kritische Philosophie)

      Felsefa rexnegirî (eleştirel felsefe) bi navê Immanuel Kant ê philosophê navdar dihê nasîn. Wekî dihê zanîn, Immanuel Kant (1724-1804) philosophekî alman e, di navbera ramanên rationalist alman û empiricistên (toklînparêz) ingilîz da maye û weha xwestîye ku wan du philosophiayan, li hev bîne. Ango Immanuel Kant dixwest ku aqilparêziya rationalist ku toklînê (deney, experiment) piştguh dikirin û toklînparêzîyê, ku di…

      Berdewama wê bixwîne »
    • Philosophia
      editorApril 9, 2023
      0 1.199

      ‘Derheqê Dewleta Platonî da’

      Dema meriv li ser têgeha dewletê dikeve nava lêgerînê berhema herî ewil a ku tê hişê meriv, ‘Dewlet’ a fîlozofê Yûnanistana Antîk Platonî ye. Platon berî zayînê di navbera salên 427 û 347î da jîaye. Di dema xwe da merivekî bi qasî di pêşbazîa olîmpîadê da bibe yekem çalak bûye. Ji ber firehîa navmilên xwe, jê ra gotine ‘milfireh/Platon’. Wekî…

      Berdewama wê bixwîne »
    • Philosophia
      editorApril 2, 2023
      0 8.181

      Rexneyeke Sivik li Hunerên Kurdan ên Nekurdî, Nekurdistanî û Nekurdewarî

      Pêşek Hunera kurdan gava ne bi kurdî be çi tê serê wê? Helbet a ku hatiye serê romana Erebê Şemo ya bi navê “Şivanê Kurd” tê serê wê jî. Îcar hûn ê bibêjin: Ma çi hatiye serê wê, ma navê wê yê rastîn ne “Şivanê Kurmanca” ye ku sala 1935an li Rewanê hatiye çapkirin? Bêguman navê wê yê sala 1935an wisan…

      Berdewama wê bixwîne »
    • Philosophia
      adminMärz 18, 2025
      0 1.024

      Fîlosofî di Sînêmatografîê da

      Fîlosofîa Sînêmatografîê (Fîlosofî di Sînêmatografîê da)  „… Wow, ev chi fîlm e…“ Sînêma, wek hunera xudan form û janrên xwe, yên vîzûêl yê rengîn xwe bi xwe hebû-neke, hebûneke  dîtinî, ku eva zêdeyî sedsalekî deng dide. Dengek di his û cestên merivan da, ku merivan bê cewazîya reng û êtnîka xwe, hemû deman da bi berhem-danan hestên xwe, yên êtnîkî…

      Berdewama wê bixwîne »
    • Philosophia
      editorApril 10, 2023
      0 1.839

      Fênomêna Hebûna Marcus Aurelius

      Jîyanname Esilzadebûn:Mark Aurel, yan jî Markûs Aurêlîûs  Antonînûs Augûstûs, ji 161 heta 180 Kaizêrê Rom bû. Wek fîlosof jî, yek ji girantirîn hevraê dawî, ya felsefa Stoa ciwan.* (Stoîtsîzm) Wek prînsekî, kurê adoptîvkirî*, yê Kaizêr Antonînûs Pîûs, ku dibe tacwergirê wî, xwe wek Marcus Aurelius Antoninus Augustus binav dike. Dema desthilatîya wî da, (di gel da bi navê „Adoptîvkaîzêr“) li…

      Berdewama wê bixwîne »
    • Philosophia
      adminApril 15, 2025
      0 1.168

      Bi Kurtî Felsefeya Dîrokê a Hegel

      Hegel, pêşî bi lêkolîna rêbazên nivîsandina dîrokî dest pê dike: Ew dibêje ku felsefeya dîrokê dikare ji du perspektîfên bingehîn ve were temaşe kirin: Perspektîfa yekem wê lêkolînek li ser rêbazên lêkolînê dihesibîne, tê wateya ku ew lêkolînek rexneyî ya bi baldarî ya rêbaza dîrokzan e. Ji vê re carna çalakiya analîtîk a felsefeyê jî tê gotin. Perspektîfa din jî…

      Berdewama wê bixwîne »
    • Beş û Ecolên Felsefê
      editorApril 5, 2023
      0 2.159

      Felsefa Heyînê, Ontolojî (Ontology)

      Mijara felsefa heyînê (hebûnnasî), heyîn e. Hemû tiştên fizikî û ramanî, heyîn in. Di vê xalê da heyîn, dikare li derveyê hişê (bîra, şiûra) meriv hebe û jê azad be û dikare, di  hişê meriv da jî hebe û hebûna wê, girêdayî hişê mirovî be. Numûne: Xanî, kevir, ax, av, şêr, meriv û hwd. li derveyê hişê meriv in û…

      Berdewama wê bixwîne »
    • Philosophia
      editorApril 7, 2023
      0 1.837

      Diyalektîka Budîzmê: Rahul Sankrityayan

      Di budîzmê de, ne cihê Xwedê û ne jî cihê pirtûkekê pîroz, ku bi awayê wehîyê (peyxan, revelation) hatiye hinartin heye. Kêm zêde di wan dînên din de, meriv dibîne ku exlaq li ser hîmê başî yan xirabîya tevgerên mirovî bi cîh bûye. Meriv li gorî îradeya (will) Xwedê tevdigerin, tiştên ku Xwedê diferme baş in û tiştên qedexe dike…

      Berdewama wê bixwîne »

    Sociology

    Pirsên Philosophic

    Podcast

    Schaltfläche "Zurück zum Anfang"