Philosophia Kurdî

    April 5, 2023

    Rationalism (Aqilparêzî, Rasyonalîzm)

    Rationalism (aqilparêzî), ew şeklê ramanê ye ku di her babetê da aqilê mirovî, ji xwe weke bingeheke dibîne. Peyva ‚ratio‘…
    Mai 2, 2023

    ‘Yekitiya dijberan’ felsefeya Herakleitos e, yan a Zerdeşt e?

     Ji ber ku ev mijara „yekitiya dijberan„ rasterast zewaca Serwerê Med Aştiyago û Alyanîsê (Zeyna Alîsê) tîne bîra mirovan, divê…
    April 2, 2023

    Rexneyeke Sivik li Hunerên Kurdan ên Nekurdî, Nekurdistanî û Nekurdewarî

    Pêşek Hunera kurdan gava ne bi kurdî be çi tê serê wê? Helbet a ku hatiye serê romana Erebê Şemo ya…
    März 18, 2025

    Fîlosofî di Sînêmatografîê da

    Fîlosofîa Sînêmatografîê (Fîlosofî di Sînêmatografîê da)  „… Wow, ev chi fîlm e…“ Sînêma, wek hunera xudan form û janrên xwe,…
    April 30, 2023

    Modernîzm, Postmodernîzm û Despotîzma Aqil

    Modernîzm, di sedsala 19an de li Fransayê wekî tevgereke ramanî derketiye holê û di gelek warên mîna felsefe, aborî, avahîsazî,…
    April 7, 2023

    Campanella û ‚Welatê Rojê‘

    Yekem pirtûka utopîk ji hêla Thomas More ve hatibû nivîsîn û gelek deng vedabû. Piştî More ji pirtûkên herî balkêş…
    April 5, 2023

    Felsefa Çandê (Philosophy of Culture, Kültür Felsefesi)

    Felsefa çandê (kulturê), bineşaxeke felsefê ye û bi awayekî giştî li gewher, wesf, naverok, avahî û berfirehbûna çandê vedikole. Meriv…
    Mai 4, 2025

    Wateya Mirinê li Gorî Îmam Xezalî

    Îmam Xezalî li rastiya mirinê bi awayekî herî rast ew e ku ayet û hedîs diyar dike. Wî destnîşan kir…
    Januar 12, 2025

    Derheqê Ol û Baweriya Zerdeştiyan de

    Dema mirov wekî ferdekî, endamê kêmneteweyekê be û di bin desthilatiyeke bêtolerans de mecbûrî jiyana ligel hev bin, pirrê caran…
    Juli 13, 2024

    Di Ezdayiyê de Wateya Raz û Gotinê

    Ezdayî riyake kevne ku tevna raz û gotinên xwe li ser qadeke pak û pîroz hûnandiye. Di vê riyê de,…

    Hevpeyvîn

    Philosophia

    Nivîsên Rasthatî

    • Philosophia
      editorMai 8, 2023
      0 1.426

      Chima Philosophie? Chima Didaktik?

      Xwendevanê giranbuha, gava kesêd wekî min, ku xwe wek xwenda û cîhannas dibîne,  hilbet li wê ramanê ne, ku netewa Kurd, ji gelek destkeftên pêshvechûna cîhana pêshkevtî bêpar yan jê pashve maye. Ez îznê nadime xwe û derheqa pashvemaîna têknologîyan nakim… Xwe nakim pêkenî. Evê yekê, her yekêd nexwendewar jî dizane. Lê, em bo chi ji berê da, pêdawîstên ramanvanîê…

      Berdewama wê bixwîne »
    • Philosophia
      editorMai 6, 2023
      0 897

      Apeîrona Anaximander

      Apeîron, arkheya (madeya resen, madeya pêşîn) Anaksimandrosî (Anaximander) ye. Herçuqasî ji hêla peyvnasîyê (etîmolojîk) ve, were maneya ‘a ku bêsînor e’ jî, di heman demê de, tê maneya ‘a ku nikare were destnîşankirin’. Lewra ji aliyê Anaksimandrosîve sebebê bikaranîna peyva apeîronê, nepejirandina arkheya Thalesî bû, ku Anaksimandros avê wekî arkheyeke kêm didît û wiha bawer dikir ku av, têra çêbûna…

      Berdewama wê bixwîne »
    • Philosophia
      editorApril 7, 2023
      0 1.809

      Diyalektîka Budîzmê: Rahul Sankrityayan

      Di budîzmê de, ne cihê Xwedê û ne jî cihê pirtûkekê pîroz, ku bi awayê wehîyê (peyxan, revelation) hatiye hinartin heye. Kêm zêde di wan dînên din de, meriv dibîne ku exlaq li ser hîmê başî yan xirabîya tevgerên mirovî bi cîh bûye. Meriv li gorî îradeya (will) Xwedê tevdigerin, tiştên ku Xwedê diferme baş in û tiştên qedexe dike…

      Berdewama wê bixwîne »
    • Philosophia
      editorMai 8, 2023
      0 1.565

      Nawroz Her Didomîne Lewma Sembûlên tê da Zindîn e

      Taybetmendiyên NewrozêEv bûn çendîn hizar sal, ku Newroz hersal li 21 adarê ji layê Kurdan û pir gelên din li Rojhelata Navin bi coşeka mazin dihêt bîrînandin û pîrozkirin.1. Taybetmendiyên Newrozê Di dîroka pir gelan da efsane hen e, lê kim ji wan mîna Newrozê her zindî mayîne û her bi coşeka mazin dihên pîrozkirin. Gelo sedem çiye? Herweku em dê…

      Berdewama wê bixwîne »
    • Philosophia
      editorApril 2, 2023
      0 1.318

      Kozmopolîtîzm û Êzdayetî

      Li gor pirraniya ramangir û akademîsyenên felsefeyê yên cîhanê, ramana kozmopolîzmê li civaka Yewnana Kevnare derketiye holê û ji wir jî, li dinyayê berbelav bûye. Têgeha kozmopolitesê cara yekem (Beriya Zayînê)di sedsala 3an de bi ramanên Diogenes dest pê kiriye, ku wê demê li ser pirsa ‘tu ji kija deverê yî?’ gotibû ku ‘ez hemwelatiyê dinyayê me’. Bi vê gotinê,…

      Berdewama wê bixwîne »
    • Philosophia
      editorJuni 10, 2023
      0 5.896

      Fîlozofî û psikolijiya biserneketin û têkçûnê

      Mijara filosofî û psîkolojiya têkçûnê ji zarok û tekakesan bigire hetanî kom, civak û neteweyan dirêj dibe. Li ser kesayetî û civakan bandoreke gelek nerênî, heta piraniya caran di forma travmayên bê çare de kesayetiya tekakes, kom û civakan dike nava xeteriyeke malwêraniyê. Lema jî li welatên ku xwediyê xweserî û saziyên xwe yên netewî ne, ji bo tekakes koman,…

      Berdewama wê bixwîne »
    • Philosophia
      editorApril 3, 2023
      0 1.325

      Meriv: Raif Yaman

      Gotina meriv ya jî mirov a kurmancî bi koka xwe ji merdim ya jî mordem a kirmancî tê. Ev gotin di farisîya berê da mertîya, di sanskrît da मार्त्य (mārtyá), di parthî û pehlevî da merdum, di farisî da مرد (merd) e. Gotinên merd, mêr, merî, merû, mirof ên kurdî jî bê guman bi koka xwe bi vê peyvê ra…

      Berdewama wê bixwîne »
    • Philosophia
      editorApril 7, 2023
      0 1.285

      Campanella û ‚Welatê Rojê‘

      Yekem pirtûka utopîk ji hêla Thomas More ve hatibû nivîsîn û gelek deng vedabû. Piştî More ji pirtûkên herî balkêş yên utopîk jê yek jî ‘Welatê Rojê’ ye ku piştî derçûna pirtûka More bi qasî sed salî şûnde ji hêla Thoma Campanella ve bi zimanê latînî hatiye nivîsîn. Belkî mijara herî seyr û balkêş ew e ku Campanella naxwaze meriv…

      Berdewama wê bixwîne »

    Sociology

    Pirsên Philosophic

    Podcast

    Schaltfläche "Zurück zum Anfang"